Orhan Kemal’in oğlu, romanlarını tiyatroya uyarladı

07.07.2022 10:57 Son Güncelleme: 07.07.2022 10:59 Orhan Kemal’in eserlerinin ölümsüz olmasında yazdıkları kadar oğlu Işık Öğütçü’nün bu mirası müdafaasının oranı büyük. Öğütçü tüm eserleri titizlikle yayıma hazırlatıyor, yeni keşiflere imza atıyor. Ve kendisi de babasından almış olduğu ilhamla yeni eserlere imza atıyor. Öğütçü şu sıralar yazarın üç romanını tiyatroya uyarladı. Orhan Kemal’in “Nâzım Hikmet’le 3,5 Yıl”, “Dost Islıkları” ve “Tersine Dünya” adlı eserleri Öğütçü tarafınca tiyatronun diliyle kitapta bir araya getirildi. Yazar bu eserleri hem baba-oğul ilişkisinin hassasiyetiyle hem Öğütçü’nün ilk gençlik yıllarında, bir seyirci ve uyarlamacı olarak edinmiş olduğu tecrübeyle sunuyor. “Üç Oyun”u Öğütçü’den dinledik.
Orhan Kemal’in üç eserini tiyatroya uyarlama fikri iyi mi dünyaya geldi? 1970’li yıllarda ilkin ağabeyim sonrasında da ben tiyatro metinlerini daktiloyla yazarak çoğaltırdık. Hemen sonra bu iş yalnız bana kaldı. Bir talebe için bu emek harcama cep harçlığıydı. Daktiloya çekerek seneler içinde oyun yazma tekniğini, kurgusunu öğreniyor ve diyaloglarını siz de yazar hâle geliyorsunuz. Gene talebe olduğum o yıllarda Kenter Tiyatrosu’nda fuayede bir köşede kitap satıyor ve tiyatroya turneye gelen toplulukların oyunlarını izliyordum. Ek olarak ortaokul, lise ve üniversite yıllarımda fazlaca tiyatroya giderdim. Hem fazlaca tiyatro oyunu seyretmem hem oyun metnini yazmam ve bu metinlerin sahnedeki provalarını izlemem bende uzun süreden beri düşündüğüm babamın eserlerinden uyarlama yapma fikrini doğurdu. “Nâzım Hikmet’le 3,5 Yıl”, “Dost Islıkları” ve “Tersine Dünya” eserlerini tiyatroya uyarladım. Uyarlamalarım İBB Kent Tiyatroları ve Devlet Tiyatrosu’nun oyun havuzunda bulunmakta. Oyunları Everest Yayınları da “Orhan Kemal Üç Oyun” adıyla kitap olarak yayımladı.
Siz, Orhan Kemal’in romanlarına, eserlerine en egemen kişisiniz. Bu eserlerle aranızda hâliyle organik bir bağ da var. Fakat bu kez Orhan Kemal eserlerinden sizin uyarlamanız söz mevzusu. Iyi mi gelişti bu süreç? Neler hissettiniz?
2000 senesinde müzesini açtıktan sonrasında onunla ilgili yaptığım çalışmalarda -organik bağ da diyebilirsiniz- duramayacağımı biliyordum. Bu yüzden yayımladığım kitap sayısı 13’ü buldu. Esasen eserleri size her şekilde düşünmeyi, duyguyu ve yaratma enerjisini veriyor. Bu yüzden filme, diziye, tiyatroya uyarlaması bir çok yapımcı ve senarist tarafınca tercih ediliyor. Diyaloğu en iyi gerçekleştiren yazardan biri. Yazdığı metinler üstünde okumalar yaptım ve hâlâ yapıyorum. Anlattığı konuların ülkemiz için şu anda da geçerli bulunduğunu görüyorum. Dostluk, arkadaşlık, adam duyarsızlığı, hanıma sertlik, haksızlıklar ve adaletsizlikler bu üç uyarlamamın temelinde olan mevzular. Doğal, bu benim uyarlamam. Orhan Kemal yada başka bir yazar yazsaydı ne olursa olsun bakışı ve yorumu değişik olacaktı. Bu oyunları sahnede izlerken yada kitabı okurken “Orhan Kemal olsaydı, başka türlü yazardı” denecektir. Saygı duyarım. Bunu ortaya koymak bir cesaret işiydi. Bunu gerçekleştirdim.
Bilhassa “Nâzım Hikmet’le 3.5 Yıl”ın serüvenini merak ediyorum. Bu anıları uyarlarken Nâzım ve Orhan’ı iyi mi konuşturdunuz?
Bunu uyarlarken tam 14 kitabı inceledim. Yaşamın enteresan bir akışıyla yolları kesişen bu iki güzel insanı fazlaca seviyorum. Dostluklarını, ağabey-kardeş, öğretmen-öğrenci ilişkisini en iyi şekilde yansıtmak için anı kitabını da fazlaca okudum. Diyalogların bir kısmını öteki oyunlarımda olduğu benzer biçimde ben yazdım. Onlara layık bir iş çıkması için üstünde fazlaca durdum. Hatta kitabın ilk baskılarında bulunmayan notları, mektupları ve Orhan Kemal’in çıkarken Nâzım Hikmet’e yazdığı şiiri hem kitaba hem de oyuna ekledim.
Anlattığı bizim hikâyemizdir
Orhan Kemal bugün eserleri en fazlaca malum, en fazlaca okunan yazarlardan… Nedir Orhan Kemal’i ölümsüz kılan?
Anlattığı konuların sahici, samimi ve bizlerden hikâyeler olmasından. Acıyı yazmak kolaydır, çekmiş olduğu ıstırabı ve acıyı yaşamın coşkusuna ve umuduna dönüştürüp yazmayı başarmış nadir yazarlardan biridir. Bundan dolayı çileli yaşamının acısını harikulade bir güzelliğe dönüştürerek satırlara dökmüş olan Orhan Kemal, kuşkusuz en popüler, tüm zamanların en sevilen ölümsüz yazarı olarak geleceğe kalacaktır.

Son Dakika Haberler